Bijeenkomsten

De bank als poortwachter – 19 juni 2019

Wat kunnen, moeten en mogen banken doen voor een goede uitvoering van de rol van poortwachter en hoeder van het financiële systeem?

Een verslag

In de aanpak tegen witwassen, werken banken en publieke instellingen op dit moment nauw samen. Desondanks worden er knelpunten ervaren in bestaande wet- en regelgeving. De centrale vraag tijdens deze Financiële Poort was de toekomst van de publieke-private samenwerking, om samen – bankensector én overheid – de inspanningen in het tegengaan van witwassen te versterken.

Actueel

De poortwachtersfunctie van banken is een uiterst actueel en maatschappelijk relevant thema. Dat bleek niet alleen uit de hoge opkomst, van zo’n honderd deelnemers uit diverse hoeken van zowel de publieke als de private sector. Maar ook uit de constructieve houding van sprekers en aanwezigen onderstreepte nut en noodzaak van het uitwisselen van kennis en ervaringen rondom de poortwachtersfunctie van banken.


Lilian van der Meij (ING), Jim Verhoef (NVB)

Geen opsporingsinstantie

De avond werd ingeluid door Marjolein Braamhaar (Head of KYC & Privacy & Regulatory ING). Zij toonde aan dat de huidige inspanningen van publieke en private diensten een goede stap in de juiste richting zijn. Tegelijkertijd kunnen de inspanningen van banken een stuk effectiever, als er meer informatie-uitwisseling mogelijk is tussen banken onderling, maar ook: informatie-uitwisseling met publieke diensten. Verdere samenwerking leidt echter wel tot de fundamentele vraag tot waar rol van banken reikt. De bank is immers geen opsporingsinstantie.


Marjolein Braamhaar (ING)

Winst in huidige aanpak

Rob Wainwright (voormalig executive director Europol en huidig senior partner Deloitte Financial Crime) betoogde dat er nog veel winst valt te halen in de huidige aanpak. Hij wees op drie belangrijke systematische tekortkomingen van de huidige wetgeving. Allereerst is de visie te nationaal; een internationale focus kan de financiële strijd tegen crimineel geld versterken. Ten tweede moet er volgens Wainwright meer ruimte komen voor informatie-uitwisseling en tot slot is de huidige aanpak te veel gericht op compliance-based in plaats van risk-based. Door vanuit risico’s te opereren, wordt de aanpak volgens Wainwright effectiever.

Financiele poort
Rob Wainwright (Deloitte)

Publiek-private samenwerking

Vanuit het perspectief van de nationale opsporingsdiensten, betoogde Hennie Verbeek-Kusters (Hoofd Financial Intelligence Unit (FIU)-Nederland) vervolgens dat publiek-private samenwerking uiterst belangrijk is en zorgt voor meer effectiviteit. Zo startte de FIU samen met een van de Nederlandse grootbanken een pilot. In die pilot werken compliance-medewerkers van de banken en analisten van de FIU intensief en rechtstreeks samen.
Als reactie op de eerdere sprekers waarschuwde Wim Huisman (Hoogleraar Criminologie, Vrije Universiteit) dat verdere samenwerking leidt tot nieuwe knelpunten. Zo vroeg Huisman zich af of het wenselijk is dat private partijen intensief samenwerken met de publieke partijen die ook toezicht op hen houden. Het is aan de overheid om deze rollen en waarborgen goed vorm te geven.

Financiele Poort
Roald van der Linde (VVD), Maarten Bouwhuis (dagvoorzitter)

Meer wettelijke ruimte voor samenwerking

Tweede Kamerlid Roald van der Linde (VVD) greep de Financiële Poort aan als podium om zijn nieuwste plannen over de aanpak tegen witwassen te presenteren. In zijn ‘Verlanglijst tegen witwassen en terrorismefinanciering’ zette Van der Linde uiteen dat publieke-private partijen meer ruimte moeten krijgen voor samenwerking. Met name op het gebied van informatie-uitwisseling tussen banken onderling en met publieke diensten. Ook moet de FIU worden versterkt – met meer mankracht. Chris van Dam, CDA-Tweede Kamerlid, onderschreef de noodzaak van verdere publiek-private samenwerking. Ook op het gebied van cross-sectorale informatiedeling zijn stappen te zetten, aldus Van Dam. Hierbij refereerde Van Dam aan het Britse fraudepreventie platform CIFAS, waarin publieke en private partijen samenwerken.

Bekijk hieronder een videoverslag:

Gebruik van persoonsgerelateerde data – 11 oktober 2018

Persoonsgerelateerde data: wat gebeurt er met de gegevens van burgers en klanten? Welke kansen biedt dit en welke risico’s, bijvoorbeeld met het oog op privacy?

Zeer actuele onderwerpen die aan bod kwamen tijdens de recente editie van de Financiële Poort, de door Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en ING georganiseerde bijeenkomst waar inspirerende sprekers prikkelende Beschouwingen houden over actuele politiek-financiële onderwerpen.

Belangrijke ontwikkeling in dit licht in de bankensector is de implementatie van de Payment Services Directive 2 (PSD2), die het mogelijk maakt voor klanten om hun transactiegegevens beschikbaar te stellen aan derde partijen, zodat zij innovatieve diensten aan kunnen bieden.

AVG

Key note speaker Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, betoogde dat als dataprotectie niet in orde is, de fundamenten van de Nederlandse rechtsstaat in het geding raken. Daarom is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zo belangrijk. Die zorgt voor de handhaving van privacy, meer samenwerking tussen lidstaten en sterkere rechten voor de burgers.

‘Ligt de lat voor privacy voor banken hoger dan voor Google en Facebook?’, was een vraag uit de zaal. Wolfsen reageerde hierop met een overtuigend ‘nee’. Banken hebben wat betreft privacy te maken met dezelfde wetgeving als andere bedrijven, maar mensen hebben wel andere verwachtingen van hun bank.

Financiële_Poort 11-09-2018Financiële_Poort 11-09-2018

‘Maar de wetgeving loopt achter op technologie, hoe gaan we daar mee om?’, luidde de volgende vraag. Wolfsen antwoordde dat dit iets is van alle tijden, dus niet iets nieuws. ‘Maar ik ben het er mee eens dat wetgeving sneller mee moet gaan met maatschappelijke ontwikkelingen’.

Tweede Kamer lid Roald van der Linden (VVD) betoogde dat verschillen in de maatschappelijke verwachtingen van banken en Big-tech, ondanks dat zij te maken hebben met dezelfde privacy wetgeving, het voor banken ontzettend lastig maakt om in te spelen op de nieuwe ontwikkelingen en trends. ‘Banken moeten nieuwe innovatieve producten aanbieden, willen zij meer concurreren met Fintech bedrijven’, voegde Wolfsen hieraan toe.

Financiële PoortFinanciële_Poort_2018__19

Pitches

Na Wolfsen was het tijd voor drie korte pitches. Bart van der Sloot is senior onderzoeker aan de universiteit van Tilburg expert op het gebied van data en privacy. Van der Sloot gaf een beschouwing van de rol van de overheid en de mogelijke voor- en nadelen van het gebruik van data. Zijn conclusie was dat er behalve voordelen zeker ook potentiele nadelen zijn in relatie tot privacy. Van der Sloot maande dan ook tot voorzichtigheid door de overheid bij gebruik van persoonsgerelateerde data.
Edo Haveman, Head public policy Netherlands van Facebook volgde op Van der Sloot. Het is verplicht om bij aanmelding aan te geven waarvoor Facebook persoon gegevens gebruikt. En mede dankzij de AVG mogen de gegevens niet overal voor gebruikt worden, betoogde Haveman. Op de vraag hoe Facebook er over drie jaar uitziet, antwoordde hij ‘Toekomst voorspellen is moeilijk, drie jaar vooruitkijken is best ver, ook voor Facebook’.

Bart Schermer, Chief Knowledge Officer van Considerati gaf de laatste pitch. “Bedrijven die geen rekening houden met de privacy van de klant bestaan over tien jaar niet meer” stelde Schermer. In de visie van Schermer worden de persoonsdata steeds meer het eigendom van de consument. Als gevolg van AVG en bijvoorbeeld PSD2 kunnen consumenten met hun data van de ene aanbieder naar de andere aanbieder overstappen. Daardoor gaan we een ommekeer zien waarbij niet langer de bedrijven, maar de consument bepaalt wie toegang tot zijn data krijgt.”

Financiële Poort 28 september 2017: Duitse verkiezingen; wat betekent de uitslag voor de toekomst van Europa?

Europe, keep calm and carry on!

Merkel won in september 2017 wel weer de Duitse verkiezingen, maar tekenend was ook de opkomst van de rechtse Afd. En: Merkel houdt het maar twee jaar vol, voorspelde key note spreker Peer Steinbrück – voormalig minister van Financiën onder Merkel I. Zijn advies? Europe, keep calm and carry on! Bekijk hier onder de korte impressie van een geslaagde en spannende Financiële Poort.

Na de sprekers ontstond een pittige discussie tussen de panelleden Wierd Duk, Europarlementariër namens het CDA Esther de Lange en hoofdeconoom van ING Duitsland Carsten Brzeski, onderling én met het publiek.

 

Financiële Poort 1 december 2016: PSD 2

Het betalingsverkeer, online en mobiel, gaat veranderen. Wat gaat dat betekenen voor consumenten, bedrijven en banken?

Op 1 december jl. stond de 19e Financiële Poort in het teken van de Payment Service Directive 2 (PSD2). Deze EU-richtlijn, die vanaf 2018 ook in Nederland geldt, heeft als doel om de concurrentie, innovatie en efficiëntie op het gebied van betalen te bevorderen.

Sprekers

Mark Buitenhek (ING), Janko Gorter (De Nederlandsche Bank; DNB) en Reinier Pollmann (Autoriteit Financiële Markten; AFM) waren de sprekers op deze bijeenkomst in Nieuwspoort.

Buitenhek trapte af en legde in duidelijke bewoordingen uit wat de mogelijkheden, kansen en risico’s zijn van PSD2 voor de bancaire sector en ING in het bijzonder.

Ook schetste hij voorbeelden van reeds bestaande initiatieven en uitte zijn tevredenheid over het feit dat PSD2 nu ‘eindelijk’ op de Haagse agenda staat.

 

Toezichthouder

Daarna spraken Gorter en Pollmann vanuit hun rol als toezichthouder over de diverse uitdagingen die PSD2 met zich meebrengt. Ook gaven zij aan open te staan voor initiatieven van derde partijen. Echter, onduidelijkheid rondom de definitieve versie van de richtlijn maakt het moeilijk om als toezichthouder in dit stadium al vaste kaders te stellen.

Light vergunningen

Uit de zaal, die bestond uit ruim 70 belangstellenden, waaronder politici, vertegenwoordigers van FINTECHS en de Autoriteit Persoonsgegevens, klonken enthousiaste en interessante geluiden. Zo werd geïnformeerd naar zogenaamde ‘light’ vergunningen voor niet-banken en sprak een vertegenwoordiger van de AP ook over de rol die privacy speelt in dit thema.

 

 

Financiële Poort 13 april 2016: 18 maanden Europees Toezicht en Bankenunie

De 18e bijeenkomst van de Financiële Poort vond plaats op 13 april 2016 en stond in het teken van 18 maanden Europees Toezicht en de Bankenunie.

Jan Sijbrand, directeur en voorzitter Toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB), gaf tijdens de bijeenkomst een interessante kijk in de keuken in de ontwikkeling van het bancaire toezicht op Europese niveau. Hierna ging Roel Janssen in dialoog met Jan Sijbrand, waarbij er ook waardevolle inbreng was vanuit de zaal.

Op vragen van PVV-Kamerlid Tony van Dijck over de de woningmarkt gaf Jan Sijbrand aan dat hij zijn Europese collega’s probeert te informeren over hoe de Nederlandse woningmarkt werkt. Daarbij gaf Jan Sijbrand aan dat De Nederlandsche Bank enige verdere verlaging van de loan-to-value ratio wenselijk zou vinden.

Financiële Poort 8 december 2015: technologische vernieuwing in financiële sector

Deze bijeenkomst van de Financiële Poort stond in het teken van technologische vernieuwing in de financiële sector. Don Ginsel (CEO Holland FinTech, platform voor technologische financiële vernieuwing) ging in gesprek met Peter Jacobs (Chief Information Officer ING Nederland) over de kansen die FinTech biedt voor Nederland, de rol die de politiek daarbij kan spelen en de manier waarop FinTech bedrijven en banken daarin samen kunnen optrekken.

 

Financiële Poort 24 februari 2015: Marieke Blom, hoofdeconoom ING Nederland, Hans de Boer, voorzitter VNO NCW

Op dinsdag 24 februari vond de zestiende bijeenkomst van de Financiële Poort in Den Haag plaats. Sprekers waren Marieke Blom, hoofdeconoom van ING Nederland en Hans de Boer, voorzitter van VNO NCW.

De eerste spreker was Marieke Blom die een macro economisch beeld schetste van de Nederlandse economie de afgelopen jaren. Daarbij was ze vooral positief over de Nederlandse economie, waar zij duidelijk de nodige optimistisch stemmende ontwikkelingen waarneemt.
Aansluitend hield Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW een betoog over de Nederlandse financiële sector, die in zijn optiek wel weer eens wat meer waardering kan krijgen dan momenteel nog steeds het geval is. Zijn verhaal is terug te lezen op de site van VNO-NCW.

 

Voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), Chris Buijink reageerde hierop door te stellen dat banken voorop moeten lopen in cultuur, vernieuwing en het centraal stellen van het klantbelang. Buijink gaf ook aan samen met VNO-NCW en MKB Nederland te willen optrekken om in het voorjaar een top over de financiering van het MKB te organiseren. Het doel van deze top is om te kijken hoe innovatieve ontwikkeling (bijv. crowdfunding) met bestaande middelen ervoor kunnen zorgen dat bedrijven in Nederland ook in de toekomst voldoende financieringsmiddelen hebben.

Financiële Poort 23 april 2014: Bankenunie

Tijdens deze druk bezochte bijeenkomst ging Roel Janssen in gesprek met Jeroen Dijsselbloem over de Bankenunie. De minister beschreef waarom de Bankenunie noodzakelijk was. Ook gaf hij een openhartig  inkijkje in het proces van langdurige (en soms nachtelijke) onderhandelingen met zijn collega ministers. Kerndoel van de operatie was, aldus de minister, de risico’s te verplaatsen van de publieke sector naar de private sector. “De rekening mag niet meer bij de burger worden neergelegd”, zo stelde Dijsselbloem.

Voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), Chris Buijink opende de bijeenkomst en gaf aan dat de NVB volledig achter concept en uitwerking van de Bankenunie staat.

Financiële Poort 9 oktober 2013: Kredietverlening aan het MKB

Tijdens de 14e bijeenkomst stond dit thema centraal: “Kredietverlening aan het MKB”. Annerie Vreugdenhil (directeur Zakelijk ING) gaf aan dat ING zeer bereid is kredieten verstrekken aan bedrijven die goed onderbouwde plannen indienen. Door de crisis is het aantal aanvragen afgenomen en blijft de onderbouwing van de plannen een punt van zorg. “Kredietverlening is voor ons uiteraard een kernactiviteit, dus we zijn altijd op zoek naar ondernemers met goede plannen EN met het vooruitzicht dat het krediet wordt terug betaald. Andere bronnen van kredietverlening zijn noodzakelijk, immers: als het hoognodige herstel van de economie zich inzet kunnen banken door de strengere kapitaaleisen, de toegenomen kredietaanvragen niet alleen verzorgen”.

Michaël van Straalen (waarnemend voorzitter MKB-Nederland) constateerde dat te veel bedrijven moeite hebben met het verkrijgen van kredieten. Hij pleitte ook voor dat banken een continuïteitskrediet verstrekken om MKB-ers door moeilijke tijden te helpen.

Hella Hueck (RTL Z) leidde de discussie tussen de sprekers en de ruim 80 genodigden en gaf tenslotte het woord aan Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) die onlangs een speciale NVB kredietcommissie oprichtte. Daarnaast waarschuwde Buijink voor nog hogere kapitaaleisen: dat zal de de mogelijkheden van banken om kredieten te verstrekken verder beperken

.